Muzyka góralska ma mnóstwo wspólnych aspektów z muzyką innych regionów Polski. Jej twórcy są bezimienni i powstaje spontanicznie, wynika z życia codziennego, z naturalnych potrzeb i instynktów artystów oraz realizatorów. Opowiada ona o tym co góralom bliskie – o ukochanych Tatrach, historiach zbójników i o kłusowniczych wyprawach lub po prostu składa się z żartobliwych przyśpiewek. Nie może braknąć w niej motywów miłosnych, czy przekomarzań się chłopaka z dziewczyną.

wokalistka

Autor: Crosa
Źródło: http://www.flickr.com
Sam Karol Wojtyła umiłował sobie piękny śpiew i granie górali. Przyjeżdżał w góry nie tylko po to, by chodzić po górskich ścieżkach, lecz też by ucieszyć uszy nutami góralskimi. Muzyka traktowana jest za nieśmiertelny fragment tradycji ludowej, przekazywanej z pokolenia na pokolenia, bez nut ale w oryginalnej postaci „ze słuchu”. Bywa, że w sąsiednich wsiach te same utwory i przyśpiewki gra się i śpiewa nieco inaczej.

Piękna muzyka górali do dziś towarzyszy góralom w domu, w karczmie, rozwesela życie a także daje wesołość swym zabawnym brzmieniem. Popisy zespołów góralskich możemy zobaczyć na przeglądach, a także w karczmach i wybranych ośrodkach wypoczynkowych. W XIX wieku powstawały kapele ze skrzypiec oraz basów. W XX wieku wymienił się skład na trzy skrzypce (prym i 2 sekundy) i basy. Stosowano również komplet 3 gęśli i basów, ale stwierdzono ciche brzmienie gęśli w porównaniu ze skrzypcami, przez co odrzucono ten skład. Czasami w czasie pokazów prymista zmienia skrzypce na złóbcoki to znaczy na gęśle. Przeważnie na weselach można spotkać kapele góralskie wraz z perkusją lub gitarą, a również instrumenty dęte i akordeon. Takie coś jak – niezbędne akcesoria do mikrofonów – też się może przydać.

Znacznie częściej spotyka się złączenie nut góralskich z muzyką rozrywkową. Najwięcej popularnymi zespołami, które wykorzystują tę ewentualność są Zakopower, Trebunie Tutki oraz Baciary. Nie raz składy zespołów bywają wzmocnione na konieczności estradowe (wykorzystują to: ), w w jakich grywają np. 2 prymy, 3 sekundy i 2 basy. Górale mają we krwi geniusz muzyczny. Nie tylko wyśpiewują przyśpiewki, lecz też grywają specyficzne melodie. Od najmłodszych lat uczą się folkloru góralskiego. W zespół kapeli góralskiej zaliczają się czterej muzykanci. Najbardziej poważany jest prymista, który grywa muzykę prowadzącą. Od niego i jego indywidualności muzycznej, zależy specyfika całej kapeli. On głównie układa skład „muzyki”. Poza tym, w dawnej gwarze góralskiej „muzyka” (ten muzyka) nazywano właśnie prymistę.